Zielona Góra leży na wzgórzach Wału Zielonogórskiego i ze wszystkich stron otoczona jest urokliwymi kompleksami leśnymi, w których znajduje się istne bogactwo jagód, grzybów i dzikiej zwierzyny. W okolicy jest 25 rezerwatów, wiele pomników przyrody, 5 obszarów chronionego krajobrazu. Wokół miasta pełno jest też rzek i jezior, co podnosi jego walory turystyczne. Tym bardziej, że położone jest ono na skrzyżowaniu międzynarodowych tras drogowych i kolejowych. Zarówno położenie, klimat, jak i inne czynniki sprawiają, że Zielona Góra jest atrakcyjnym miejscem kontaktów naukowych, kulturalnych i handlowych oraz wspaniałym terenem rekreacyjnym.
We wczesnym średniowieczu, nad rzeczka Złota Łącza, istniał kościół pw. św. Jana, odnotowany w źródłach historycznych. W X wieku w pobliżu tejże świątyni, a u podnóża wzniesienia zwanego „Ceglaną Górą”, prawdopodobnie założona została słowiańska osada rolnicza.
Pierwsi osadnicy w okolice Zielonej Góry sprowadzeni zostali przez księcia Henryka Brodatego w 1222 roku. Data ta – według wielu historyków – uważana jest za powstanie lokacyjnego miasta. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi dopiero z 1310 roku, a pełne prawa miejskie Zielonej Górze nadał książę głogowsko-żagański w 1323 roku.
Historyczne miasto, położone na terenie dzielnicy głogowskiej, było własnością, a od połowy XIV wieku również rezydencją książęcą. W okolicy zajmowano się głównie hodowlą owiec i sukiennictwem, które rozwinęło się za sprawą księcia Zygmunta Jagiellończyka, późniejszego króla Polski, zwanego Zygmuntem Starym. W 1504 roku nadał on sukiennikom zielonogórskim przywilej zbywania swych wyrobów na terenie całej Rzeczpospolitej.
Z kolei zakonnicy, zwłaszcza cystersi, przyczynili się do rozwoju rolnictwa i budownictwa poprzez wznoszenie licznych klasztorów i kościołów oraz zakładanie winnic. Zielona Góra stanowi najdalej wysunięty na północ teren uprawy winnej latorośli, czemu sprzyjały nasłonecznione stoki i łagodny klimat. Stąd też inne nazwy miasta: „Winny gród” czy „Gród Bachusa”. Najstarsza wzmianka o uprawach winnych krzewów pochodzi z 1314 roku. W tymże roku zbudowano również kaplicę wotywną na Wzgórzach Winnych.
O ilości winnic w XVIII wieku może świadczyć ponad siedemset domków winiarskich, w których znajdowały się tłocznie winiarskie, leżakowały beczki z winem i przechowywano narzędzia.
Ważne okresy w dziejach miasta to przede wszystkim wiek XIV, w którym nastąpił rozkwit gospodarczy, oraz wiek XIX, kiedy to stymulatorem rozwoju Zielonej Góry stał się przemysł. Wraz z powstawaniem kolejnych zakładów produkcyjnych: mechanicznej przędzalni wełny, wytwórni win, browaru, fabryki konstrukcji mostowych i wagonów, fabryki maszyn włókienniczych – znacznie wzrosła liczba mieszkańców. Za rozwojem przemysłu podążała tradycja miasta: produkcja win, szampanów i uprawa krzewu winnego. W mieście, kojarzonym przede wszystkim z winoroślą, zaczęto obchodzić święto „Winobranie”, które od 1842 roku było ogłaszane urzędowo. W dzisiejszych czasach przypada ono na początek września i kończy się wspaniałym korowodem. Patronem Winobrania oraz „Winnego Grodu” jest Bachus.